Ontdek elke dag een artikel over een inspirerende bestemming: duurzaam, ecologisch en respectvol
Nr. 1 reissite in Vlaanderen
Hamburg is geen stad die je in één blik vat. De metropool aan de Elbe is tegelijk modern en melancholisch, ruw en verfijnd. Je wandelt er van bakstenen pakhuizen naar glazen woontorens, van alternatieve cafés in St. Pauli naar mondaine villa’s in Blankenese. De haven bracht rijkdom, maar ook rauwheid. De oorlog liet littekens achter, maar ook verhalen. Je proeft er het verleden, maar net zo goed de ambitie van de toekomst. En het zijn precies die tegenstellingen die Hamburg zo intrigerend maken.
Hamburg is de op één na grootste stad van Duitsland en ligt in het noorden van het land. Ooit maakte Hamburg deel uit van het machtige Hanzeverbond, tegenwoordig is de stad nog steeds een van de belangrijkste economische centra van Duitsland en Europa, vooral dankzij de enorme haven. De rivier de Elbe stroomt door de stad en verbindt Hamburg direct met de Noordzee, waardoor het een cruciale poort naar de wereldhandel is. Daarom staat Hamburg ook wel bekend als “Tor zur Welt”.
Een van de meest markante stadsdelen van Hamburg is het Kontorhausviertel, gelegen tussen de Meßberg en Steinstraße. Na de cholera-epidemie van 1892 werd het dichtbebouwde en onhygiënische Gängeviertel gesloopt, om plaats te maken voor het eerste kantoordistrict op het Europese vasteland. Het resultaat: een meesterwerk van baksteenexpressionisme uit de jaren 1920, dat wonderwel grotendeels ongeschonden de Tweede Wereldoorlog doorstond, iets wat in Hamburg bijzonder zeldzaam is. Laat je verrassen door de machtige bakstenen gevels, expressieve ornamenten en opvallende sculpturen. Kijk aandachtig: de façades verbergen vaak meer dan je op het eerste gezicht ziet. Bijna elk gebouw heeft een eigen binnenhof, ideale plekken om even tot rust te komen. Stap zeker ook eens binnen in een van de gebouwen en bewonder de prachtige lobby’s en interieurs. Niet te missen zijn het iconische Chilehaus en indrukwekkende Sprinkenhof.
Net buiten het historische stadscentrum ligt St. Pauli, ongetwijfeld de meest eigenzinnige wijk van Hamburg. De plek is bekend en beruchte omwille van de Reeperbahn, waar je struikelt over de bars, clubs, theaters, bordelen en stripclubs. Vergeet zeker niet een bezoek aan de Beatlesplatz, waar je letterlijk op de plek staat waar de carrière van de legendarische band begon. Maar St. Pauli is veel meer dan alleen de Reeperbahn. Achter de drukte en het nachtleven leeft een hechte buurt, waar mensen wonen, kinderen naar school gaan en buren elkaar vriendelijk groeten. Deze wijk ademt authenticiteit en warmte, en dat maakt St. Pauli zo bijzonder: het is een wijk die écht leeft. Met een kleurrijke mix van creatieve initiatieven, street art, theaters, cafés en clubs, symboliseert St. Pauli de links-progressieve, eigenzinnige sfeer van Hamburg. Aan de oevers van de Elbe liggen de Landungsbrücken, een grote aanlegplaats op drijvende pontons waar passagiersschepen afmeren. Hier kun je een rondvaart door de haven maken of genieten van een heerlijk Fischbrötchen met uitzicht op het water.
“Zur Ehre Gottes, zum Besten des Reichs, zu Hamburgs Wohl!” Met deze woorden en drie krachtige slagen van een zilveren polijsthamer wijdde keizer Wilhelm II op 29 oktober 1888 het eerste deel van de Speicherstadt in. Hij legde persoonlijk de hoeksteen van de nieuwe Brooksbrücke, een van de ingangen van het ultramoderne pakhuisdistrict in de haven van Hamburg. De Speicherstadt werd tussen 1883 en 1927 gebouwd op ingepolderd land in het hart van het havengebied en opgericht als een vrije zone voor goederenoverdracht, vrijgesteld van invoerrechten.
De bouw van de Speicherstadt was een technologisch hoogstandje voor die tijd. De fundering rustte op ongeveer 3,5 miljoen eiken palen, tot wel twaalf meter diep in de zachte modder geslagen, die de stabiliteit van de bakstenen gebouwen garandeerden. Architect Franz Andreas Meyer leidde de bouw en realiseerde een kenmerkende neogotische stijl met rode bakstenen gevels, torentjes, erkers en geglazuurde terra cotta versieringen. De pakhuizen strekken zich uit over meer dan 1,5 kilometer en worden doorkruist door zes laadkanalen, de zogenaamde “Fleete”, die het efficiënte opslaan en transport van goederen mogelijk maakten.
Vanwege de architectonische waarde en historische betekenis voor de internationale maritieme handel werd de Speicherstadt in 2015 opgenomen op de UNESCO Werelderfgoedlijst. Ondanks zware beschadigingen tijdens de Tweede Wereldoorlog, bleven door nauwgezette restauraties veel originele elementen bewaard. Moderne toevoegingen, waaronder gebouwen in de naoorlogse modernistische stijl, zijn harmonieus geïntegreerd in het historische geheel. Vandaag de dag is de Speicherstadt een bruisend cultureel en commercieel centrum in Hamburg. De pakhuizen spelen nog altijd een belangrijke rol in de handel en slaan producten op zoals cacao, koffie, thee, specerijen en elektronica.
Wie even wil ontsnappen aan de drukte van de binnenstad, vindt rust in Blankenese. Deze charmante wijk, gelegen in het westen van Hamburg, strekt zich uit over de heuvels langs de Elbe. Ooit was het een bescheiden vissersdorp, nu een welgestelde buurt vol statige villa’s. Het Treppenviertel, waar steile trappen zich een weg slingeren naar de oevers van de Elbe, is het kloppende hart van Blankenese. Met zijn kronkelende steegjes en witte landhuizen oogt de wijk bijna mediterraans, een opvallend beeld voor Noord-Duitsland. Het is een plek waar je uren kunt ronddwalen, en Hamburg van zijn meest intieme kant leert kennen.
Er zijn weinig steden waarop de Tweede Wereldoorlog zo’n diepe impact heeft gehad als op Hamburg. Tijdens Operatie Gomorrah in 1943 werd de stad bijzonder zwaar gebombardeerd. Tienduizenden burgers kwamen om het leven en grote delen van de binnenstad werden met de grond gelijkgemaakt. Hamburg lag in puin.
Een bijzondere plek die herinnert aan dit oorlogsverleden is de Hamburg BUNKER, een van de overgebleven luchtafweergeschutsbunkers in de stad, ook wel “Flaktürme” genoemd. De Hamburg BUNKER is niet te missen, en dat mag je letterlijk nemen. De bunker is zeer indrukwekkend door zijn enorme afmetingen: een grondvlak van 70 bij 70 meter, een hoogte van ongeveer 40 meter en muren die tot wel 3,8 meter dik zijn.
Aan het einde van de oorlog telde Hamburg maar liefst 1.051 bunkers, meer dan enige andere Duitse stad. Tegenwoordig zijn er nog zo’n 650 over, maar geen enkele zo imposant als deze. Tijdens de luchtaanvallen in 1943 zochten maar liefst 25.000 mensen hier hun toevlucht.
Na de oorlog waren er plannen om de bunker op te blazen, maar dat bleek vrijwel onmogelijk. Er waren zoveel explosieven nodig dat een groot deel van de omliggende wijk mee zou worden vernietigd. Slopen was dus geen optie. Na een jarenlange renovatie werd de oude bunker eerder dit jaar heropend als cultureel centrum, hotel, restaurant en uitkijkpunt. Het is absoluut de moeite waard om het “bergpad” te beklimmen, dat rondom de bunker slingert. Vanaf daar heb je een prachtig uitzicht over Hamburg, met onder andere zicht op het Millerntorstadion en het Heiligengeistfeld.
Voetbal leeft in Hamburg als nergens anders. De stad telt maar liefst twee clubs in de hoogste klasse van het Duitse voetbal, de Bundesliga. Deze twee clubs, Hamburger SV en FC St. Pauli, vormen samen de sportieve ziel van de stad. HSV, opgericht in 1887, is een club met een rijke traditie en meerdere landskampioenschappen op haar naam. Het Volksparkstadion, de thuisbasis van de club, is een plek vol historie, waar elke wedstrijd een groot spektakel is. Aan de andere kant staat FC St. Pauli, een team met een uitgesproken identiteit. De club uit de gelijknamige wijk heeft een fanatieke en progressieve aanhang die voetbal combineert met sociale en politieke betrokkenheid. De sfeer in het Millerntor-Stadion is uniek: rauw, intens en vol energie. De rivaliteit tussen HSV en FC St. Pauli behoort tot de meest vurige van Duitsland, en de derby tussen beide clubs zorgt tweemaal per jaar voor een sportief hoogtepunt. Naast voetbal is ook tennis populair in Hamburg. Jaarlijks vindt er de Hamburg European Open plaats, een belangrijk toernooi op de ATP-tour.
Hamburg blijft zichzelf vernieuwen, en dat is het beste te zien in de HafenCity. Dit grote stadsontwikkelingsproject verandert oude havengebieden in een moderne en duurzame wijk met kantoren, woningen en culturele instellingen. Het project begon al in 2000, maar is nog altijd volop in ontwikkeling. Grote kranen zijn hier dan ook eerder regel dan uitzondering. Het hoogtepunt van de HafenCity is de Elbphilharmonie, een concertgebouw dat inmiddels symbool staat voor Hamburg. Het gebouw is opgetrokken bovenop een oude magazijn dat vroeger dienstdeed als opslagplaats voor cacao, thee en tabak. Bezoekers kunnen gratis de Plaza bezoeken, dat een panoramisch uitkijkpunt met 360° uitzicht over de stad biedt.
