Ontdek elke dag een artikel over een inspirerende bestemming: duurzaam, ecologisch en respectvol
Nr. 1 reissite in Vlaanderen
Van urban art in de bergen tot literaire festivals in middeleeuwse dorpjes: Portugal is dé bestemming voor reizigers die op zoek zijn naar culturele diepgang, lokale betrokkenheid en onvergetelijke ervaringen. Wij spraken met Susana Cardoso van Turismo de Portugal om een beter begrip te krijgen van de Portugese cultuur.
Een van de opvallendste voorbeelden van hoe kunst, erfgoed en gemeenschap hand in hand gaan, is het WOOL Festival in Covilhã. Het is het oudste streetartfestival van Portugal en begon in 2011. Sindsdien groeide het uit tot het culturele uithangbord van de regio. In het hart van de Serra da Estrela werkt WOOL met lokale bewoners en internationale artiesten aan een indrukwekkende openluchtgalerij met meer dan 90 werken.
Wat het festival zo uniek maakt, is de nadruk op lokale identiteit. “We geven alle kunstenaars die naar Portugal komen de uitdaging om zich te laten inspireren door onze geschiedenis, identiteit en unieke materialen. Daardoor vertelt elke muurschildering een stukje van Covilhã”. Het project is diep verankerd in de gemeenschap: van ouderen die deelnemen aan graffitiworkshops via Lata 65 tot mensen met specifieke noden die dankzij kunst hun stem vinden. “Dit jaar hebben we participatie vooropgesteld. In tijden van conflict en individualiteit in de wereld wil WOOL zich expliciet profileren als een gedeeld artistiek manifest voor verbondenheid.”
Portugal zet bewust in op het spreiden van cultuur buiten de klassieke toeristische hotspots als Lissabon en Porto. Ook minder bekende regio’s worden gestimuleerd om hun eigen culturele troeven te benutten, van gastronomie tot erfgoedroutes. “Ons programma ondersteunt de ontwikkeling van wandel- en fietsroutes met een focus op diegene met culturele en spirituele waarden”. Zo biedt het land culturele festivals in landelijke dorpen die verrassend hedendaags aanvoelen.
Neem bijvoorbeeld het FOLIO festival in Óbidos, een UNESCO creatieve stad van literatuur. In deze middeleeuwse stad komen schrijvers, lezers en kunstenaars jaarlijks samen voor een literaire viering in openlucht. Een ander voorbeeld is ESTAU in Estarreja, een urban art festival dat kleine steden tot culturele hotspots omvormt. En dan is er nog het vrolijke AgitÁgueda festival, bekend om zijn kleurrijke parapluhemels en energieke mix van concerten, straatkunst en lokale ambachten.
Portugal omarmt zijn culturele erfgoed niet alleen uit liefde voor het verleden, maar ook als drijvende kracht voor duurzame toeristische ontwikkeling. “Het REVIVE-programma geeft verlaten historische gebouwen een tweede leven door ze te herbestemmen als hotels, restaurants of culturele ruimtes. Zo worden erfgoedbehoud, economische groei en werkgelegenheid met elkaar verbonden”. Op deze manier kan de authenticiteit van de oudere dorpen op een gezonde manier gecombineerd worden met modern toerisme.
Daarnaast telt het land elf elementen op de UNESCO-lijst van immaterieel erfgoed, waaronder de typsiche muziekstijl Fado, het Carnaval van Podence, en het ambacht van koeienbellen maken in Alentejo. Deze tradities maken van Portugal een levend museum waar je letterlijk doorheen kunt wandelen, fietsen of proeven. Ook Susana staat achter deze aanpak: “We zijn ervan overtuigd dat erfgoed en het behoud van cultuur essentiële pijlers zijn voor de aantrekkingskracht van Portugal als toeristische bestemming.”
Reizigers zoeken steeds vaker naar ervaringen in plaats van bezienswaardigheden, en Portugal speelt daar gretig op in aan de hand van geschiedenis, cultuur, kunst en gastronomie. “Ons land probeert voor iedere bezoeker iets aan te bieden, van wijnproeverijen en foodfestivals tot muzikale citytrips en kunstwandelingen: beleving staat centraal”. Nieuwe campagnes promoten wijn- en literaire toerisme, en zelfs kunst in het dagelijks leven krijgt extra aandacht via de internationale campagne Portugal is Art.
Ook muziektoerisme wordt steeds populairder. Muziekfestivals zoals NOS Alive of het alternatievere Boom Festival trekken jaarlijks vele duizenden bezoekers. Tegelijk wordt ook de culinaire kaart getrokken, met initiatieven die gastronomie koppelen aan duurzaamheid en lokale identiteit. Wie deze zomer naar Portugal reist, mag zeker Lisbon’s Almada Negreiros-routes, het International Garden Festival in Ponte de Lima en het Nationale Gastronomiefestival in Santarém niet missen.
De toekomst van het Portugese toerisme ligt in authenticiteit, creativiteit en spreiding. Door kunst en cultuur actief te integreren in kleinere gemeenschappen, blijft Portugal trouw aan zijn roots terwijl het openstaat voor innovatie. Het resultaat is volgens Susana een ervaring die je als toerist niet snel zal vergeten: “Een vakantie in Portugal is een cultuurvakantie waarin je meer dan toeschouwer bent, je wordt een deelnemer. Hier zal je echt verbinden met de Portugese way of life”.
