Ontdek elke dag een artikel over een inspirerende bestemming: duurzaam, ecologisch en respectvol
Nr. 1 reissite in Vlaanderen
Je zoekt in Frankrijk naar een plaats die geschiedenis fluistert en je uitnodigt. Dan is Nancy een plek die je absoluut moet bezoeken. In het noordoosten van Frankrijk, in het historische Lotharingen, was het eeuwenlang de hoofdstad van een onafhankelijk vorstendom. Dat verleden heeft een duidelijke stempel op de stad achtergelaten: van middeleeuwse muren en barokke UNESCO-pleinen, tot Art Nouveau-villa’s en een bruisend stadsleven.
Er is geen beter beginpunt in Nancy dan de Place Stanislas. Een plein ontworpen in de 18de eeuw door architect Emmanuel Héré op verzoek van Stanisław Leszczyński. Hij was de laatste hertog van Lotharingen, en besloot een blijvende indruk achter te laten. Het monumentale plein dat in 1983 op de UNESCO Werelderfgoedlijst werd geplaatst, wordt soms ook de “Koninklijke Salons van Europa” genoemd: het combineert elegantie, harmonie tussen architectuur en geschiedenis die het lot van Frankrijk en Polen met elkaar verweven.
“Het plein is het hart van de stad” zegt Leopold, onze lokale gids. “Om Nancy te begrijpen, moet je de man leren kennen die haar een ziel heeft gegeven. Die man was Stanisław Leszczyński.” Stanislas was de koning van Polen die de strijd om de troon verloor en zijn land moest ontvluchten, en zo iets totaal anders won. “Als het niet voor zijn dochter was geweest, Maria Leszczyńska, was dit verhaal niet gebeurd”, gaat Leopold verder. “Het was haar huwelijk met Lodewijk XVI dat ervoor zorgde dat Stanisław in Lotharingen terechtkwam. Door politieke overeenkomsten werd hij hier in 1737 gezagvoerder op vraag van de koning van Frankrijk Lodewijk XVI. De voorwaarde was eenvoudig: Stanislas mocht de rest van zijn leven over Lotharingen regeren, en na zijn dood zou de regio bij Frankrijk worden opgenomen. En we moeten toegeven dat hij zijn contract zeer zorgvuldig heeft nageleefd”, glimlacht de gids. Stanislas leefde bijna 90 jaar.
Maar het was niet de politiek die voor de bewoners het meest memorabel was. Stanislas had een grote zwakte voor zoetigheid. Vooral voor bundtcakes. Hij at ze zo vaak dat hij, volgens de legende, al zijn tanden verloor. Leopold pauzeert even, “En weet je wat? Dat hield hem helemaal niet tegen. Hij bestelde gewoon nog zachtere gebakjes. Want sommige genoegens wil je niet loslaten”.
Te midden van de elegante symmetrie en vergulde details van Place Stanislas, staat het standbeeld van Stanisław Leszczyński. Het monument bevindt zich precies in het midden van het plein, en een beetje op een hoogte, alsof het een natuurlijk zwaartepunt is. Het huidige monument is niet het origineel. Het oorspronkelijke beeld werd vernietigd tijdens de Franse Revolutie, toen de symbolen van de monarchie uit de openbare ruimte werden verwijderd. Lange tijd bleef het plein zonder zijn centrale karakter. Pas in de 19de eeuw werd besloten het beeld van de koning terug te geven aan de inwoners van Nancy. Het huidige monument van de Franse beeldhouwer Georges Jacquot werd in 1831 onthuld. Het is niet alleen een symbool van herinnering, maar ook van een verandering in de benadering van geschiedenis. Stanisław werd niet langer als monarch gezien, maar als een weldoener van de stad.
Het plein wordt omringd door symmetrische, classicistische gebouwen van lichte steen, waarvan de gevels zijn versierd met elegante architectonische details. Het meest representatieve gebouw is het Stadhuis, dat één van de gevels van het plein afsluit. Het is echter niet alleen de architectuur van de gebouwen die aandacht trekt. De rijk vergulde poorten en balustrades van Jean Lamour zijn ook een echte versiering. Hun verfijnde ornamenten die in de zon schitteren, geven de plek een bijna theatrale uitstraling. Op de hoeken van het plein staan ook monumentale fonteinen, waaronder de Neptunusfontein en de Amphitritefontein, die de koninklijke pracht van het geheel benadrukken.
In de schaduw van het monumentale Place Stanislas bevindt zich een veel oudere, intiemere en meer middeleeuwse charme: Vieille Ville, of de oude stad van Nancy. Smalle straatjes, geplaveide pleinen en gotische gebouwen vertellen de geschiedenis van Lotharingen lang vóór de Verlichting en de koninklijke pracht van de 18de eeuw. Vieille Ville is het oudste deel van Nancy, waarvan de oorsprong teruggaat tot de 11de-12de eeuw. Rond het vorstelijke kasteel begon zich een nederzetting te ontwikkelen, dat in de loop der tijd uitgroeide tot een belangrijk politiek en commercieel centrum van de regio.
Als je verder loopt langs de Grande Rue, de hoofdader van de Oude Stad, voel je de sfeer van de oude tijden. Het is één van de oudste straten van Nancy, die loopt van de middeleeuwse Porte de la Craffe naar het paleis van de hertogen van Lotharingen. De Porte de la Craffe is een krachtige stadspoort uit de 14de eeuw, ooit een element van verdedigingswerken. De enorme torens herinneren aan de tijden waarin de stad zich moest verdedigen tegen invasies en conflicten.
De eerste structuur op deze plek werd in de 14de eeuw gebouwd als onderdeel van het verdedigingssysteem van Nancy. Porte de la Craffe diende als de belangrijkste noordelijke poort. Kooplieden, diplomaten en reizigers kwamen hier binnen en in tijden van gevaar werd het gesloten met zware poorten, waardoor de toegang tot de stad werd afgesloten. In de loop der tijd werd de poort uitgebreid en versterkt.
Aan de historische Grande Rue bevindt zich ook het Palais des Ducs de Lorraine. Het is de voormalige residentie van de hertogen van Lotharingen en tegenwoordig één van de belangrijkste plaatsen om de identiteit van de regio te begrijpen. De eerste gebouwen op deze plaats werden in de middeleeuwen gebouwd. De huidige vorm van het paleis is het resultaat van een uitbreiding uit de 15de en 16de eeuw, toen Lotharingen een onafhankelijk vorstendom was. De architectuur van het paleis weerspiegelt de overgang tussen tijdperken. Gotische verdedigingselementen bestaan hier naast renaissancedecoraties. Decoratieve portalen, stenen maaswerk en rijk versierde gevels getuigen van het groeiende representatieve belang van het gebouw. Tegenwoordig is het paleis niet alleen een monument, maar ook een woonruimte voor cultuur. Het herbergt een museum dat de geschiedenis van de regio presenteert van de middeleeuwen tot de moderne tijd.
Nancy maakt niet alleen indruk met zijn elegante pleinen en middeleeuwse oude stad. Het is ook een stad met diverse, inspirerende en verrassende musea. Van meesterwerken van de Europese schilderkunst, Art Nouveau-ontwerpen, tot de natuur en de geschiedenis van de regio. Eén van de belangrijkste punten op de kaart van het museum is het Musée des Beaux-Arts, aan de Place Stanislas. Hier, in de elegante interieurs van het achttiende-eeuwse paviljoen, worden werken verzameld van de Renaissance tot hedendaagse kunst. De collectie omvat werken van meesters als Caravaggio, Rubens en Delacroix, evenals een indrukwekkende collectie kunstglas uit de regio Lotharingen. De ondergrond van het museum verbergt overblijfselen van de voormalige stadsversterkingen, wat de rondleiding een bijkomende, historische dimensie geeft.
Nancy is ook een stad voor liefhebbers van Art Nouveau. De beweging bekend als de École de Nancy ontwikkelde zich rond de overgang van de 19de naar de 20ste eeuw, waarbij kunst werd gecombineerd met ambacht en natuur. Het Musée de l’École de Nancy, gevestigd in de voormalige villa van verzamelaar Eugène Corbin, toont meubels, glas-in-lood, glas en decoraties geïnspireerd op de plantenwereld. Het werk van Émile Gallé, Louis Majorelle en de gebroeders Daum laat zien hoe de schoonheid van de natuur alledaagse objecten doordrong. De tuin rondom het museum is een natuurlijke uitbreiding van dat idee, en kunst en natuur bestaan hier in buitengewone harmonie naast elkaar.
Het museum is slechts het begin van de ontmoeting met het Art Nouveau-gezicht van Nancy. Je ontdekt de stad het beste door er zonder vast plan rond te wandelen. Je hoeft alleen maar even van de hoofdstraten af te wijken om huizen tegen te komen die versierd zijn met golvende lijnen, balkons die doen denken aan klimplanten en details die eruitzien alsof ze door de natuur zijn gevormd, en niet door mensenhanden. Art Nouveau in Nancy was geen mode, maar een levensfilosofie. Kunstenaars die verbonden waren aan de École de Nancy geloofden dat kunst aanwezig moest zijn in het dagelijkse leven en toegankelijk moets zijn: niet alleen voor de elite, maar voor iedereen. Daarom ontwierpen ze niet alleen gebouwen maar ook meubels, glas, keramiek en gebruiksvoorwerpen.
Eén van de mooiste voorbeelden van deze esthetiek is Villa Majorelle, een huis dat niet alleen de Art Nouveau-stijl presenteert, maar deze helemaal belichaamt. Ontworpen als een holistisch kunstwerk, combineert het architectuur, interieurontwerp en decoratie tot één samenhangende visie. Elk element, van handvatten tot glas-in-loodramen, is ondergeschikt aan het idee van harmonie en vloeiende vormen. De villa is één van de belangrijkste werken van de Art Nouveau-architectuur in Frankrijk en een symbool van de artistieke beweging van de École de Nancy. De Villa Majorelle werd gebouwd tussen 1901 en 1902 als privéwoning van Louis Majorelle, de beroemde meubelontwerper en één van de leiders van de École de Nancy. Het architectonische ontwerp werd ontworpen door de Parijse architect Henri Sauvage. Kunstenaars en ambachtslieden die verbonden zijn aan de Art Nouveau-beweging werkten aan de decoratie. Het huis was niet zomaar een plek om te wonen. Het was een manifest van het idee dat kunst alle aspecten van het leven moest doordringen: architectuur, meubels en de kleinste details van meubels.
Hoewel de villa een turbulente geschiedenis heeft doorgemaakt en niet alle originele meubels bewaard zijn gebleven, weerspiegelen de interieurs nog steeds de geest van die tijd. Elk detail was belangrijk: de handvatten leken op bloemknoppen, de balustrades hadden de vorm van kronkelende stelen, en de glas-in-loodramen filterden het licht om een ongebruikelijke sfeer te creëren. Het meubilair ontworpen door Louis Majorelle combineerde functionaliteit met artistieke vorm.
In Nancy ga je volledig op geschiedenis en kunst. Naast monumenten en musea is er nog een andere dimensie. Deze plek is Nancy Thermal, een moderne spa die de spa-traditie combineert met een moderne benadering van welzijn. Hoewel het complex tegenwoordig modern oogt, gaat de geschiedenis terug tot het begin van de 20ste eeuw. Toen werden de eigenschappen van het lokale thermale water ontdekt, wat snel bewoners en patiënten begon aan te trekken. In een tijd waarin spa’s een symbool waren van elegantie en een gezonde levensstijl, paste Nancy in deze Europese trend. Het huidige complex is het resultaat van een grondige modernisering, waarbij de geest van de plek behouden is gebleven, terwijl er een ruimte is gecreëerd die aan moderne behoeften voldoet.
Het hart van het complex zijn natuurlijk de thermische zwembaden. Het water, rijk aan mineralen, wordt op een temperatuur gehouden die bevorderlijk is voor ontspanning en regeneratie. Er zijn zowel binnen- als buitenzwembaden die het hele jaar door gebruikt kunnen worden. Jezelf onderdompelen in warm water, vooral na een dag sightseeing, is een ervaring die je niet kunt overschatten. Spieren ontspannen en het tempo van de dag vertraagt merkbaar. Er is ook een uitgebreide wellnesszone met sauna’s, stoombaden, ontspanningsruimtes en schoonheidsbehandelingen.
De stad verbergt ook een andere schat: bergamot. Deze kleine en smaakvolle citrussnoepjes zijn een icoon geworden van de Franse snoeptraditie. Ze worden sinds de 18de eeuw in Nancy geproduceerd, toen lokale banketbakkers voor het eerst de smaak van de bergamotvrucht met suiker begonnen te combineren. Sindsdien is bergamot een symbool van de stad geworden en verkrijgbaar in opvallende, decoratieve blikken die op zichzelf een klein kunstwerk zijn.
We gaan een klein winkeltje binnen. Een delicate, citrusachtige geur zweeft in de lucht. “Probeer nu iets heel lokaal”, zegt gids Leopold, die kleine, gouden snoepjes serveert. “Dit is bergamot uit Nancy. Ze lossen langzaam op en laten een frisse, licht bittere bergamotsmaak achter. Deze snoepjes zijn meer dan zoet, ze zijn een symbool van de stad. Tot op de dag van vandaag worden ze volgens traditionele methoden geproduceerd.”
“Als je de film Amélie Poulain hebt gezien, herinner je je vast nog wel de scène waarin Amélie een klein, mysterieus doosje uit haar kindertijd opent. Stel je voor dat ze in plaats van souvenirs uit Parijs onze bergamotjes uit Nancy in haar handen houdt.” Hij glimlacht breed. “Kijk hoe ze langzaam met haar vingers de pastelkleurige pastilles verschuift, één voor één, zo voorzichtig alsof elk ervan een klein schatje is. Velen zien dat als een knipoog naar snoepjes zoals onze bergamotjes. Deze film viert, net als Nancy, de kleine geneugten van het leven.”
Op het snijvlak van geschiedenis, kunst en alledaagse genoegens heeft Nancy nog een belangrijk element: de culinaire identiteit van de stad, gekoesterd door de organisaties Nancy Passions Sucrées en Nancy Passions Salées. Zo kan je Nancy niet alleen met je ogen ontdekken, maar ook met je smaak. De symbolen van de organisaties leiden naar plaatsen waar traditie niet slechts een herinnering is, maar een levende praktijk. De bekroonde restaurants en banketbakkers zetten het erfgoed verder dat werd ingezet in de tijd van Stanisław Leszczyński, toen zoetigheden en de kunst van het dagelijks leven een integraal onderdeel waren van de cultuur van de stad. Zo bevestigt Nancy haar reputatie als een stad van “zoete verhalen”, een plek waar elk dessert en elk gerecht een stukje vertelt van een groter verhaal over de regio, haar mensen en hun liefde voor kwaliteit en authenticiteit.
Tot Nancy’s culinaire erfgoed behoort bijvoorbeeld de elegante Brasserie L’Excelsior, waar je desserts kan proeven die geïnspireerd zijn op lokale recepten in historische Art Nouveau-interieurs. Het gebouw werd geopend in 1911 en maakt vandaag de dag nog steeds indruk met zijn Art Nouveau-interieur, met glas-in-loodramen, decoratief glas en meubels gemaakt door kunstenaars die verbonden zijn aan de École de Nancy. Ook opmerkelijk is het sfeervolle A la Table du Bon Roi Stanislas, dat direct verwijst naar de figuur van de koning en de tradities van zijn tafel.
Een andere bijzondere plaats is de Maison des Sœurs Macarons, waar de beroemde macarons al eeuwenlang worden bereid volgens een historisch recept. Op zulke plaatsen wordt het idee van Nancy Passions Sucrées en Nancy Passions Salées werkelijkheid, niet als een abstract kwaliteitsmerk, maar als een ervaring die gezien, gevoeld en bovenal geproefd kan worden.
