Ontdek elke dag een artikel over een inspirerende bestemming: duurzaam, ecologisch en respectvol
Nr. 1 reissite in Vlaanderen
Baskenland is een regio die blijft verrassen. Naast de levende steden en Michelinsterren restaurants vind je er ook ruige kustlijnen en rustige bergdorpen. Je kan er wandelen en surfen of interessante architectuur en musea ontdekken. Deze mix maakt Baskenland tot een unieke reisbestemming.
Dit artikel kwam tot stand in samenwerking met de Spaanse Dienst voor Toerisme.
De hoofdstad van Baskenland is Vitoria-Gasteiz. De stad heeft een middeleeuws centrum met in het midden het prachtige Plaza de la Virgen Blanca. Verderop ligt de oude Santa María de Vitor-kathedraal. Als je tijdens een rondleiding ervoor kiest om de toren te bezoeken, krijg je bovenaan een prachtig uitzicht op de stad. Voor de kunstliefhebbers vind je er ook het unieke Artium museum. De stad is zeer toekomstgericht. Zo heb je de beroemde “Groene Gordel” of in het Spaans de Anillo Verde. Dit is een ambitieus project dat sinds de jaren 90 de stadsrand heeft omgevormd tot een netwerk van parken, bossen en rivieren. Al deze natuur is met elkaar verbonden door eco-recreatieve wandel- en fietsroutes rond de stad. Deze groene zone bestaat onder andere uit Salburua, Zabalgana en Armentia. Deze groene gordel herstelde niet alleen voormalige vervuilde en verwaarloosde gebieden, maar creëerde ook een uitzonderlijke biodiversiteit en een natuurlijke buffer tussen stad en platteland. De tientallen kilometers aan paden, op korte afstand van het centrum, maken de Groene Gordel een belangrijk onderdeel van het dagelijks leven in de stad. De unieke combinatie van historisch erfgoed en duurzame stadsplanning maakt Vitoria-Gasteiz een verrassend veelzijdige bestemming.
Bilbao is de grootste stad van Spaans Baskenland. Ooit een industriële havenstad, nu een bruisend cultureel centrum aan de rivier de Nervión. Je vindt er een mix van historische wijken en hedendaagse architectuur. Het absolute hoogtepunt is het Guggenheim Museum, ontworpen door architect Frank Gehry en geopend in 1997. Het is een spectaculair gebouw bedekt met titanium. Het wordt beschouwd als een meesterwerk van moderne architectuur en staat wereldwijd symbool voor het zogenaamde ‘Bilbao-effect’, een fenomeen waarbij het plaatsen van een iconisch gebouw in een vervallen stad de economie optrekt. De stad zelf heeft een rijk cultureel aanbod, van musea tot hedendaagse kunstgalerijen. In de smalle straatjes van de oude binnenstad vind je de lokale cultuur en tradities terug. Overal zijn er gezellige cafés waar mensen samenkomen om iets te drinken en te genieten van de typische pintxos. Dat zijn kleine hapjes die als aperitief geserveerd worden. Je kan er ook de prachtige Santiago-kathedraal bezoeken en een kijkje nemen in de overdekte markt van maar liefst 3 verdiepingen.
San Sebastián is een pittoreske stad langs de baai van La Concha. Je vindt er mooie gouden stranden tussen de groene heuvels van Urgull en Igeldo. In het centrum ligt een boulevard met sierlijke balustrades en Belle Époque-architectuur uit het aristocratische verleden van de stad. De oude binnenstad vormt het hart van San Sebastián. Het is een wirwar van smalle straatjes met historische pleinen zoals de Plaza de la Constitución. In de stad vind je niet enkel traditionele kunst, maar ook moderne kunst en architectuur. Een voorbeeld hiervan is het beroemde Peine del Viento, een kunstwerk van Eduardo Chillida, en het moderne Kursaal. San Sebastián staat bekend om zijn wereldberoemde gastronomie. Met zijn vele sterrenrestaurants heerst er een culinaire cultuur die draait om kwaliteit, creativiteit en lokale producten. De stad organiseert verschillende festivals, zoals het film- en jazzfestival en Santo Tomás, een jaarlijkse markt waar maïspannenkoeken en txistorra-worst worden gegeten. De kust rond San Sebastián kent krachtige golven met een indrukwekkend decor van kliffen en groene heuvels. Langs de ruige kustlijn is surfen uitgegroeid tot een ware levensstijl, met meer dan vijftig verschillende surfspots en een sterke infrastructuur van surfscholen en surfcamps voor zowel beginnende als ervaren surfers.
Al deze regio’s zijn verbonden door de gedeelde Baskische gastronomie en cultuur, van de pintxoscultuur in de steden als Bilbao en San Sebastián tot de authentieke keuken van Vitoria-Gasteiz. Alles draait hier om kwaliteit, traditie en sociale beleving. Het Baskenland wordt vaak beschouwd als een van de belangrijkste culinaire regio’s van Spanje, dankzij de unieke combinatie van cuisines uit zee en bergen. De keuken gebruikt veel verse, lokale producten zoals vis, vlees, groenten en kazen. Typische gerechten zoals bacalao al pil-pil, marmitako, een stoofpot van tonijn en aardappelen, en gegrilde steaks tonen hoe eenvoudige ingrediënten met vakmanschap worden omgezet in verfijnde smaken. De Baskische identiteit wordt misschien wel het sterkst geuit in de pintxos, kleine, gevarieerde hapjes die heerlijk zijn en een belangrijk aspect vormen van elke sociale gelegenheid. Sinds de opkomst van de ‘Nieuwe Baskische Keuken’ hebben topchefs klassieke recepten heruitgevonden en de gastronomie naar een nog hoger niveau getild. Hierdoor vind je in de regio een uitzonderlijk grote hoeveelheid Michelinsterren, met tientallen bekroonde restaurants verspreid over een relatief klein gebied.
Baskenland heeft niet enkel drukke steden, maar ook authentieke dorpen waar je tot rust kan komen. Tussen valleien en bergen, langs de kust, liggen talloze kleine dorpen. Je kan er verblijven in authentieke Baskische boerderijen of caserio in het Spaans. Ze bieden niet alleen comfort en gastvrijheid, maar ook een kijk in de oude, traditionele levensstijl die nauw verbonden is met landbouw en lokale tradities. Je kan er wandelen langs verborgen paden en wakker worden met uitzicht op groene heuvels. Dit maakt de ervaring veel persoonlijker en authentieker dan een klassiek hotelverblijf.
Een van die charmante dorpen is het pittoreske, kleurrijke vissersdorp Hondarribia. De volledig ommuurde oude stad, die nog altijd haar middeleeuwse structuur bewaart, is uitgeroepen tot historisch erfgoed. Binnen deze stadsmuren vind je gezellige straatjes vol kleurrijke vakwerkhuizen met houten balkons. Je kan er een bezoek brengen aan het imposante kasteel van Karel V. Vlak naast het strand ligt de wijk La Marina. In deze wijk ontdek je de typische, kleurrijke Baskische huizen en een tal van gezellige bars en restaurants. Dé perfecte plaats om de pintxos uit te proberen en lokale txakoli-wijn te proeven.
Een stuk van de hit-serie Game Of Thrones is opgenomen in deze prachtige regio. Een beroemde plek in Baskenland is San Juan de Gaztelugatxe, een klein eilandje voor de kust dat werd als het kasteel Dragonstone, de zetel van Daenerys Targaryen. Hier leidt een pad van honderden traptreden naar een kapel bovenop de rots, een setting die zowel op het scherm als in het echt indrukwekkend is om te zien. Ook de stranden Itzurun bij Zumaia en Murriola bij Barrika speelden een rol in de opnames van de serie.
De natuur in Baskenland is een grote troef van de regio. Deze relatief compacte regio biedt een verrassende diversiteit aan landschappen, van dichte bossen en groene bergen tot ruige kliffen en uitgestrekte kustlijnen. Het Urdaibai Biosfeerreservaat met zijn wetlands en vogelrijke gebieden, de spectaculaire Flysch-formaties langs de kust bij Zumaia, of de imposante waterval Salto del Nervión, de hoogste van Spanje, tonen hoe veelzijdig en indrukwekkend het landschap is. Tegelijk nodigt deze omgeving uit tot actieve beleving: wandelen, fietsen en ecotoerisme zijn hier geen bijzaak, maar een essentieel onderdeel van de cultuur, met een dicht netwerk aan routes door natuurparken en langs historische paden zoals de Camino de Santiago. In contrast met de levendigheid van Bilbao, de elegantie van San Sebastián en de rust van Vitoria-Gasteiz biedt de natuur van Baskenland een plek waar alles even vertraagt en waar de regio zich van haar meest pure en ongerepte kant laat zien, een onmisbare dimensie die elke reis door dit veelzijdige gebied verdiept en in balans brengt.
De zogenaamde “vías verdes” of groene wegen zijn een van de mooiste en meest toegankelijke manieren om de natuur van Baskenland te ervaren. Deze routes lopen langs voormalige spoorlijnen die zijn omgevormd tot autovrije wandel- en fietspaden. Het is een unieke manier om het landschap te doorkruisen. Vaak lopen ze langs wegen die historisch belangrijk waren voor de industriële ontwikkeling van de regio. Verspreid over Baskenland vind je een netwerk van ongeveer tien vías verdes met samen meer dan 180 kilometer aan routes. Zo heb je de Vía Verde del Bidasoa en de lange Vasco-Navarro-route, die je in verschillende etappes kunt verkennen. Onderweg kom je oude tunnels, bruggen en stations tegen uit de tijd dat hier nog treinen reden.
Het Baskenland heeft een uitgebreid netwerk aan fietsmogelijkheden, van ontspannen ritten door Bilbao tot uitdagende mountainbikeroutes door bergen en natuurparken. Met meer dan 1.500 kilometer aan routes is fietsen hier niet alleen een populaire activiteit, maar ook een van de beste manieren om het landschap te ervaren.
Een van de beste manieren om Baskenland te voet of met de fiets te beleven is via de verschillende routes die je meenemen langs de verschillende hoogtepunten van de regio. Een van die routes is de inlandse route van de Camino de Santiago. Dit eeuwenoude pelgrimspad loopt door het hart van Baskenland. In tegenstelling tot de drukke kustroute volgt dit traject een divers parcours van groene valleien, kronkelende rivieren, landbouwgebieden en historische dorpjes die nog steeds de sporen dragen van eeuwenlange pelgrimstochten. Onderweg kom je monumenten tegen zoals oude kerken, bruggen en traditionele herbergen waar reizigers vroeger rustten. Het pad sluit bovendien aan op het bredere Europese netwerk van Jacobswegen.
De Ignatiaanse Weg is een bijzondere en inspirerende route in Baskenland die je meeneemt langs dezelfde paden die de heilige Ignatius van Loyola zou hebben gevolgd op zijn spirituele reis in de zestiende eeuw. De route strekt zich uit over zo’n 650 km door het Baskische binnenland, door een afwisselend landschap van heuvels, dorpjes, kastelen en kerkjes. Het verbindt plaatsen die met Ignatius’ leven te maken hebben, waaronder het geboortehuis van Ignatius in Azpeitia en belangrijke kloosters en heiligdommen langs de weg. Onderweg loopt het pad door natuurgebieden, bossen, valleien en rustige landelijke wegen. Tijdens de wandeling over de Ignatiaanse Weg loop je bijna letterlijk in de voetsporen van een van de beroemdste figuren uit de Baskische geschiedenis.
Een andere manier om Baskenland te ontdekken is via de Baskische route van Hemingway. Dat is een literaire en historische reis door de regio in het spoor van de Amerikaanse schrijver Ernest Hemingway. De schrijver was verliefd op deze hoek van Spanje en haar landschappen en tradities en liet dit door zijn werk en reizen doorklinken. De route volgt de trajecten die Hemingway zelf aflegde tussen iconische plaatsen zoals San Sebastián, Hondarribia, Bilbao en Vitoria-Gasteiz en neemt je mee langs kustlijnen, groene valleien en historische wegen die een sterke link hebben met zijn leven en werk. In San Sebastián bijvoorbeeld schreef hij delen van The Sun Also Rises en beschreef hij de baai van La Concha, haar stranden en cafés. De Baskische route van Hemingway is daarmee niet alleen een culturele trektocht voor literatuurliefhebbers, maar ook een bijzondere manier om Baskenland te verkennen door de ogen van een van de 20e-eeuwse meest invloedrijke schrijvers.
