Ontdek elke dag een artikel over een inspirerende bestemming: duurzaam, ecologisch en respectvol
Nr. 1 reissite in Vlaanderen
De regio rond de Tsjechische hoofdstad Praag staat bekend als Centraal-Bohemen. Deze wonderlijke streek wordt gekenmerkt door imposante kastelen, rustgevende rivieren en schilderachtige valleien. Naast een bezoek aan Praag is deze regio absoluut de moeite waard tijdens een reis door Tsjechië. Of je nu kiest voor een daguitstap vanuit de hoofdstad of een uitgebreid meerdaags verblijf, in Centraal-Bohemen valt voor iedere reiziger wel iets bijzonders te ontdekken.
Op een uurtje rijden van Praag bevindt zich de stad Mělník. Mělník is een historische stad aan de samenvloeiing van de Elbe en de Moldau, bekend om zijn wijngaarden en schilderachtige uitzichtpunten. In deze stad kan je een bezoek brengen aan het familiebedrijf Kraus Winery. In de wijngaard Klamovka biedt deze wijnproeverij een ontspannen kennismaking met de Tsjechische wijnbouw aan, met wijnen afkomstig van de eigen lokale wijngaarden. Tijdens een proeverij krijg je hier de kans om 3 verschillende Kraus wijnen te proeven: Pinot gris 2025, Chardonnay Klamovka 2022 en Hibernal 2025.
Tijdens onze proeverij geeft Mr. Kraus Jr. zelf uitleg over het bedrijf dat hij overnam van zijn vader. “De geschiedenis van onze wijnbouw begon in de 9de eeuw en bereikte zijn hoogtepunt in de 14de eeuw. De traditie in de familie Kraus wordt al drie generaties lang voortgezet. De oprichter was professor Vilém Kraus, druivenkweker en docent aan de universiteit en auteur van vele publicaties over de wijnbouw. De druiven- en wijnproductie in de Kraus wijnmakerij groeit snel, met een wijngaardoppervlakte van 24 hectare en een jaarlijkse productie van ongeveer 120.000 flessen. Witte wijnen maken ongeveer 80% van de totale productie uit. Alle wijnen worden aangeduid als Tsjechische landwijn met beschermde geografische aanduiding.” Ondertussen zijn de Krauswijnen al erg bekend doorheen Europa en worden deze ook al verkocht in o.a. Frankrijk, Duitsland, Italië en België.
Bij het kasteel van Mělník heb je een prachtig panoramisch uitzicht over de samenvloeiing van de Moldau en de Elbe. Het ligt maar op enkele minuten wandelen van de Kraus Winery en is na een proeverij zeker een bezoek waard. Je geniet er van een zicht op een wijngaard, groene velden en bossen en de schitterende rivieren.
Dicht bij Mělník ligt het historische stadje Slaný. Hier geeft gids Jana de rondleiding. “De letterlijke naam van de stad betekent zout in het Tsjechisch. Ik zal jullie twee verhalen vertellen over de mogelijke oorsprong van deze naam,” vertelt Jana op het oude stadsplein naast het historisch stadhuis. “Lang geleden was er in de stad een prins op verkenning, hij kreeg dorst en vroeg aan zijn dienaar om water voor hem te zoeken. De dienaar vond al snel een bron en bracht de prins hierheen, maar in plaats van zoet water bleek het zout te zijn. Rond deze bron ontstond later de nederzetting. Het tweede verhaal vertelt dat de stad in de 13de eeuw nauw verbonden was met de zouthandel, waaraan het de naam ontleent. Het is aan jou om te bepalen wat je als legende zien en waarin je wil geloven”, zegt Jana met een glimlach.
Slaný staat bekend om het goed bewaarde middeleeuwse centrum. In de middeleeuwen groeide Slaný uit tot een belangrijke koninklijke handelsstad met stadsmuren en meerdere poorten, waarvan er vandaag nog één bewaard is. Jana vermeldt hoe de stad door de eeuwen heen werd getroffen door meerdere oorlogen en branden, waardoor veel gebouwen verwoest werden. Je loopt door de middeleeuwse Velvary-stadspoort en langs historische gebouwen die sinds de jaren 1990 zijn gerestaureerd, waaronder het mooie wit met rode stadhuis. Je kunt er ook de Sint-Gotthardkerk, middeleeuwse ondergrondse gangen en een museum bezoeken. Aangezien Slaný de geboorteplaats van Jana is, wandelt ze graag met bezoekers door de alledaagse straatjes van de stad, waar vooral lokale bewoners komen. Daar raadt ze veel authentieke restaurants en cafés aan. “Het is een kleine stad, maar erg authentiek en met een belangrijke geschiedenis waar veel over te leren valt. Dat is leuk voor bezoekers, zeker voor een dagtrip vanuit Praag is het de perfecte locatie,” concludeert Jana.
Op een halfuurtje rijden van Slaný bevindt zich Nelahozeves. In deze gemeente kan je het prachtig bewaard gebleven renaissancekasteel Château Nelahozeves bezoeken, dat toebehoort aan de familie Lobkowicz. Gids Matéj neemt je mee door de rijkelijk versierde interieurs van het kasteel. De vele ruimtes van de eerste verdieping van het kasteel zijn zodanig ingericht dat het momenteel de perfecte locaties zijn voor bijeenkomsten en festiviteiten. De twee verdiepingen erboven herbergen een museum en galerij met de tentoonstelling “Private Spaces: A Noble Family at Home”, die de levensstijl van de adellijke familie Lobkowicz in de 19de eeuw toont. Deze familie speelt al meer dan 600 jaar een belangrijke rol in de geschiedenis van Centraal-Europa en in de geschiedenis van het Heilige Roomse Rijk.
Een hoogtepunt van deze tentoonstelling is zeker de jachtkamer van de koning. Deze staat vol met gigantische oude geweren met in het midden een standbeeld gemaakt van wapens. De kamer is opgelicht door een lamp van hertengeweien. Bij het verlaten van deze kamer zegt Matéj op humoristische toon: “Nu zullen we een kijkje nemen bij de trofeeën”. Er volgt een gang waarvan de muren van beneden tot boven volhangen met geweien, waaraan hier en daar nog de schedel van het hert vasthangt.
Het kasteel bezit een enorme collectie schilderkunst uit de late 16de en vroege 17de eeuw. De collecties van Lobkowicz bevatten zo’n 1.500 schilderijen, waaronder meesterwerken van Bruegel, Velázquez, Rubens, Cranach en Croll. In elke ruimte van het Nelahozeves kasteel zijn verschillende schilderijen van deze collectie te zien. In de meeste kamers van het kasteel zijn de originele meubels ook nog aanwezig. De muren en plafonds dateren vaak uit de 19de eeuw en zijn versierd met prachtig bewaarde fresco’s.
Niet ver van het kasteel ligt het geboortehuis van Antonín Dvořák, de bekende Tsjechische componist. Een fragment van zijn bekendste muziekstuk Symphony No. 9 From the New World werd als deel van de beroemde Voyager Golden Record in 1977 met de ruimtesondes Voyager 1 en Voyager 2 de ruimte ingestuurd. Zijn geboortehuis wordt sinds kort ook beheerd door de familie Lobkowicz. Het doet nu dienst als klein museum waar zijn leven, muziek en de lokale context die zijn werk heeft gevormd, worden belicht. Met een speciale audioguide kan je doorheen het museum leren over waar en hoe de componist opgroeide en kan je zijn muziekstukken beluisteren.
Van de vroege lente tot de herfst vindt er in het Nelahozeves kasteel een populair muziekfestival plaats, Dvořák’s Musical Nelahozeves. Het festival is een viering van de werken van Antonín Dvořák.
Op een uur van Nelahozeves en slechts een halfuur van Praag ligt Karlštejn. Ongetwijfeld is deze regio het juweeltje van de Centraal Bohemen. Dat is vooral te danken aan het imposante middeleeuwse Karlštejn kasteel dat op een heuvel waakt over het eronder gelegen dorpscentrum. Karlštejn Kasteel is één van de meest iconische Tsjechische kastelen, gesticht door keizer Karel IV als koninklijke residentie en schatkamer voor de kroonjuwelen.
Eenmaal boven bij het kasteel, na een eindje klimmen, zijn er groepsrondleidingen beschikbaar die je helemaal teleporteren naar de 14de eeuw. De rondleiding door de historische binnenruimtes laat het middeleeuwse belang van het kasteel zien, en laat je in de voetstappen treden van Tsjechische koningen. Gids Matéj loopt via een klein deurtje aan de zijkant van één van de torens binnen in het kasteel en leidt de weg naar de kamers door lange gangen en via middeleeuwse trappen. Opmerkelijk is dat het binnen in het kasteel meteen een paar graden kouder aanvoelt dan buiten, doordat de metersdikke muren voor een sterke isolatie zorgen.
De grote ruimtes in de benedenverdieping zijn vrij leeg, op een paar schilderijen, beelden en kisten na. Je kijkt door de ramen naar het prachtige uitzicht en beseft dan hoe hoog zelfs de eerste verdieping gelegen is. Naarmate je naar boven gaat, kom je terecht in de kamers waar de koninklijke familie woonde. Op de tweede verdieping bevindt zich het keizerpaleis met de slaapkamers van de koning, zijn hof en edelvrouwen. Op het volgende niveau reikt de kleinere Mariatoren met kapellen naar de hemel en helemaal bovenaan bevindt zich de dominante Grote Toren, waarin de Tsjechische koninklijke schatten werden bewaard. Het kasteel is trapsgewijs opgebouwd en hier geldt dat hoe hoger iets ligt, hoe waardevoller het is. Behalve prachtig ingerichte kamers bevinden zich in Karlštejn ook duplicaten van de Tsjechische kroonjuwelen.
Een hoogtepunt van de tour is de kans die je krijgt om de kapel van het Heilig Kruis te bezoeken, gelegen in de hoogste Hoge Toren. De kapel werd gebruikt als opslagplaats voor de kroonjuwelen en huisvestte de verzameling heiligenresten van Karel IV. De kapel met vier ramen, gedeeltelijk geglazuurd met edelstenen, kruisgewelven met geprofileerde ribben, fresco’s uit het leven van Christus en 129 unieke panelen met afbeeldingen van de heiligen van meester Theodoric maken een bezoek aan deze heilige kamer tot een etherische ervaring. Karel IV liet het bovendien uitrusten met drie ijzeren deuren en negen sloten. De versiering is geïnspireerd op de beschrijving van het hemelse Jeruzalem in het bijbelboek Openbaringen. Deze kapel, en enkele andere kamers van het kasteel, hebben een plafond dat gedecoreerd is met kleine gouden bollen in een stervorm. “Het is alsof er een lucht vol sterren boven je is. Dat deden ze om een hemels gevoel te geven aan de persoon die er binnenkwam. In de troonzaal is er ook een gelijkaardig plafond, omdat men nerveuze bezoekers die de koning moesten spreken hiermee wilden kalmeren”, vertelt Matéj.
Aan de voet van het kasteel ligt het centrum van het dorp Karlštejn. In het dorp kan je het Kerststallenmuseum bezoeken, een concept dat weinig voorkomt. Het museum stelt een unieke collectie van kerststallen tentoon die een weerspiegeling vormt van Tsjechische volkstradities en ambachtelijk vakmanschap.
Niet ver van het kasteel bevindt zich een gigantisch en indrukwekkend golf resort. Golf resort Karlštejn behoort tot de mooiste van Europa en is één van de meest bezochte complexen van Tsjechië. Het heuvelachtige landschap met hoge bomen, een diep ravijn, waterbekkens en een uniek uitzicht op het Karlštejn Kasteel zorgt direct voor een gevoel van rust en kalmte. Het maakt het golfspel levendig en afwisselend en zorgt voor een bijzonder aantrekkelijke omgeving.
Op zoek naar de ideale plek voor je golfslag, rijd je met een golfkarretje op kronkelende banen door oneindigende groene velden en langs vijvers. De hele tijd heb je een prachtig uitzicht op heuvels en bossen. Opeens zie je het kasteel in de verte. Dat is midden in de heuvels omgeven door een soort mist, wat de ervaring nog magischer maakt.
De eerste green met 18 holes van 1993 werd ontworpen door de bekende Canadese architecten Les Furber en Jim Eremko. In 2008 werd er een negen holes tellend veld aan toegevoegd. Doordat het geheel op subtiele wijze werd ingebed in het oorspronkelijke terrein, in de onmiddellijke nabijheid van een natuurreservaat, kon een uniek golfcomplex ontstaan. Er zijn verschillende soorten banen, voor professionals maar ook voor beginners. Zelfs zijn er banen voor oudere of minder mobiele mensen, waardoor hier ook spelers met zeer uiteenlopende beperkingen samen kunnen golfen.
Bohemen staat erg bekend om het glaswerk. Bezoekers van Praag herinneren zich ongetwijfeld de vele winkeltjes in het centrum waar het “Bohemian crystal” wordt verkocht. Tijdens een bezoek aan de Bohemen krijg je de opportuniteit om je helemaal in te leven in het eeuwenoude vakmanschap achter de productie van Boheems kristal.
Dat kan je meer specifiek doen bij Rückl Glassworks, een fascinerend bedrijf in Nižbor. Het kristalbedrijf biedt een rondleiding en workshops aan over één van de oudste glasblazerijtradities in Tsjechië, waardoor je kan zien hoe glasblazers te werk gaan en welke stappen er bij de glasproductie komen kijken. De tour begint in een kamer waarin de verschillende fases van de productie werden getoond en uitgelegd. Deze fases bestaan o.a. uit het maken van het design, het uitsnijden van mallen, het smelten en blazen, het graveren, het polijsten en het schilderen.
Nadien wordt er uitleg gegeven over de geschiedenis van Rückl Glassworks en zie je hun meest kenmerkende vazen. “Rückl werd in 1846 opgericht door een familie met eeuwenlange glaservaring. Het groeide uit tot een internationaal bekend merk met productie en handel wereldwijd. Na de Tweede Wereldoorlog werd het bedrijf genationaliseerd en kende het een moeilijke periode. Na 1989 werd het opnieuw geprivatiseerd en heropgebouwd door een familielid. Sinds 2017 combineert het bedrijf zijn traditionele vakmanschap met modern design en nieuwe investeringen”, vertelt gids Ivana.
Vervolgens kun je als bezoeker onder begeleiding van professionals zelf een glas graveren. Je hebt de keuze uit drie soorten glazen en zes designs. Na afloop mag je je eigen creatie mee naar huis nemen.
Ook krijg je de kans om helemaal vanaf nul een glas te maken en dus te glasblazen. Daarbij kan je kiezen tussen een klein vaasje of een glas en kan je ook de kleuren kiezen. De professional vraagt je daarna om samen met hem een lange stok vast te nemen waarmee je gesmolten glas uit een oven van wel 1400°C neemt. Je dipt de massa in de kleuren die je koos, bestaande uit een poeder of een korrel. Je geeft een draai aan het glas om de kleuren mooi door elkaar te draaien, en dan kan je beginnen met het blazen! Je krijgt je prachtige creatie ook mee nadat het afgekoeld is, wat zo’n 4 tot 24 uur kan duren. Dat is een echte once in a lifetime ervaring!
