Ontdek elke dag een artikel over een inspirerende bestemming: duurzaam, ecologisch en respectvol
Nr. 1 reissite in Vlaanderen
Porto Santo is een klein eiland in de Atlantische Oceaan, op zo’n 45 kilometer van Madeira. Ondanks zijn bescheiden grootte trekt het reizigers aan die op zoek zijn naar rust, ruimte en authenticiteit. Hier gaat de tijd trager, begeleid door het ruisen van de zee en de wind over het gouden zand. Porto Santo overweldigt niet, maar kalmeert. Het is een plek om op adem te komen en even stil te staan. In een wereld die steeds sneller gaat, blijft dit gouden Atlantische eiland een oase waar het echt de moeite waard is om te stoppen.
Porto Santo is na Madeira het grootste eiland van de archipel van Madeira, maar veel minder druk en wilder van natuur. Met slechts zo’n 5.500 inwoners is het intiem en daarom een ideale plek om even te ontsnappen aan de drukte van beschaving, drukte en commercie. Hoewel het vaak overschaduwd wordt door zijn grotere buur, blijft het toeristen verrassen met zijn wildheid, rust en een van de mooiste stranden van Europa.
De geschiedenis van het eiland gaat terug tot de 15de eeuw, toen het in 1418 werd ontdekt door de Portugese zeevaarders João Gonçalves Zarco en Tristão Vaz Teixeira. Interessant genoeg woonde Christoffel Columbus hier zelf ook enige tijd, nadat hij getrouwd was met de dochter van de plaatselijke gouverneur. De herinnering aan Columbus leeft hier nog steeds voort. Sofia Santos van het toeristenbureau van Lazermar, een plaatselijke gids en gepassioneerd door geologie en geschiedenis, stelt: “Wij zijn trots dat iemand als Columbus op ons eiland heeft gewoond. Het maakt deel uit van onze identiteit en ons erfgoed.”
De grootste schat van Porto Santo is ongetwijfeld het negen kilometer lange strand Praia do Porto Santo: van de hoofdstad Vila Baleira tot Ponta da Calheta. Het is een strook fijn, goudkleurig zand die zich bijna over de hele lengte van de zuidkust uitstrekt. Het zand is niet alleen van esthetische waarde, maar ook geneeskrachtig. Studies hebben aangetoond dat het mineralen bevat die nuttig zijn bij de behandeling van reumatische en dermatologische aandoeningen. Porto Santo is daarom niet alleen een paradijs voor strandgangers, maar ook een centrum voor therapeutische wellness. Het is dan ook niet verwonderlijk dat er naast vakantiegangers ook veel mensen komen voor gezondheid en herstel. De hotels en spa’s bieden behandelingen op basis van lokale grondstoffen en sommige gebruiken de methode waarbij het lichaam in verwarmd zand wordt begraven. Een half uur op het gouden strand liggen zou een ongelofelijk effect hebben.
Als je langs het strand loopt, kun je het kristalheldere water van de Atlantische Oceaan bewonderen en genieten van de stilte, die alleen wordt onderbroken door het geluid van de golven. In de zomer bereikt de watertemperatuur een aangename 24 graden Celsius en het klimaat is het hele jaar door mild, waardoor het eiland ongeacht het seizoen een aantrekkelijke bestemming is. Het is ook een ideale plek om te wandelen, joggen of zwemmen in zee.
Hoewel Porto Santo helemaal in het teken staat van het strand, is het ook de moeite waard om het binnenland van het eiland in te trekken. Wandelpaden leiden naar de niet zo hoge, maar pittoreske heuvels, met perfecte uitzichten. Het populairste pad op het eiland naar de op één na hoogste top van Porto Santo is Pico Branco (450 m), 5,4 km heen en terug. Het pad biedt spectaculaire uitzichten over de kust en een rijke vegetatie, waaronder inheemse soorten. Onderweg kun je de rotsformatie Rocha Quebrada zien en de rustige open plek Terra Chã bereiken.
Een andere suggestie is de Route van de “Drie Pieken”: Pico Juliana, Pico do Castelo en Pico do Facho (517 m boven zeeniveau). Dat is een lus van 9 km voor meer ervaren wandelaars. De route biedt een verscheidenheid aan landschappen en een onvergetelijke ervaring. Een andere populaire en leuke route is het pad naar het strand van Zimbralinho en het uitkijkpunt Miradouro das Flores, een rondwandeling van 6 km. De route is ook geschikt voor gezinnen met kinderen.
De twee meest pittoreske uitkijkpunten op Porto Santo, speciaal aanbevolen voor magische momenten bij zonsondergang, zijn Pico do Castelo en Pico Ana Ferreira. Pico do Castelo is een heuvel met een historisch karakter die de ruïnes van een oud fort verbergt en een adembenemend panorama biedt over het hele eiland. Het is te bereiken via een charmant pad dat door pijnboombossen kronkelt, wat op zich al een uitnodiging is tot contemplatie en stilte. Pico Ana Ferreira trekt daarentegen de aandacht met iets heel anders, namelijk een ongewone natuurlijke rotssculptuur die op een kerkorgel lijkt. Deze monumentale basaltzuilen, gevormd door de krachten van de natuur, creëren een schouwspel dat zowel van dichtbij als van veraf verrukt. Ze zijn zelfs vanaf meer dan een kilometer afstand te zien. Het is het hoogste punt aan de westkant van het eiland (283 meter boven zeeniveau) en biedt een spectaculair uitzicht over de omgeving. Het is een plek waar zowel geologieliefhebbers als fotografieliefhebbers zeker van zullen houden. Het licht van de zonsondergang geeft de rotsen verbazingwekkende kleuren en brengt hun textuur op een bijna magische manier naar voren.
Een van de mooiste uitzichtpunten op het eiland is de Miradouro da Portela. Hier staat een traditionele windmolen en een platform dat een weids uitzicht biedt over het gouden strand en het blauw van de oceaan. Het is de perfecte plek voor foto’s bij zonsopgang of zonsondergang.
Voor actieve vrijetijdsliefhebbers biedt het eiland ook paardrijden, duiken, snorkelen, kajakken of golfen op een van de meest pittoreske golfbanen van Europa. Golfliefhebbers vinden hier een waar paradijs, Porto Santo Golf, ontworpen door Steve Ballesteros zelf, de legendarische Spaanse golfer. De baan strekt zich uit over 6 kilometer en biedt niet alleen technische uitdagingen, maar ook adembenemend oceaanzicht. De baan heeft 18 holes en twee verschillende gebieden. De South Course, een typisch Amerikaanse baan, bezaaid met meren die een intens spel vereisen, en de North Course, die bovenop basaltrotsen ligt. Ze zijn ontworpen in harmonie met de natuur, met behoud van de natuurlijke contouren van het terrein. Ze zijn ideaal voor zowel beginners als gevorderden.
Voor degenen die liever vanuit het zadel in contact komen met de natuur, biedt Porto Santo onvergetelijke paardrijtochten. Lokale stoeterijen organiseren zowel korte, schilderachtige wandelingen langs de oceaankust als langere expedities naar het binnenland van het eiland, door de duinen en vulkanische heuvels. Dat is een geweldige kans om Porto Santo vanuit een ander perspectief te zien.
Dankzij het milde klimaat en de kleine omvang van het eiland is de fiets een van de beste vervoermiddelen aan het worden. Met de vele fietsroutes, van asfaltwegen tot bergpaden, kan je het eiland op eigen houtje verkennen. Je kan langs de kust fietsen en de oceaankliffen bewonderen, of meer uitdagende routes volgen naar uitzichtpunten zoals Pico Castelo of Pico Ana Ferreira.
In het hart van het droge landschap van Porto Santo ligt een opmerkelijke plek, vol van kleuren en geluiden van de natuur, Quinta das Palmeiras. Het is een kleine, privé botanische en zoölogische tuin die een groene oase vormt in het halfdroge landschap van het eiland. Quinta das Palmeiras is het resultaat van de droom van één man, Carlos Miguel, die besloot een groene ruimte te creëren op een plek waar het maar een paar dagen per jaar regent. Met veel toewijding en het werk van zijn eigen handen slaagde hij erin om het dorre land om te toveren in een weelderige tuin vol exotische planten en dieren.
Ondanks zijn kleine formaat maakt de tuin indruk met de verscheidenheid aan planten. Palmbomen, bamboe, vetplanten en bloemen uit alle hoeken van de wereld zijn hier te bewonderen. Het groen wordt zorgvuldig onderhouden en de paden kronkelen tussen de weelderige plantensamenstellingen en bieden een afgelegen plek om te wandelen en te ontspannen. Quinta das Palmeiras is ook de thuisbasis van vele soorten vogels: papegaaien, pauwen, fazanten, evenals kleinere zoogdieren en reptielen. Veel van de dieren zijn gered of weggegeven door hun eigenaren, wat een educatieve en ethische dimensie toevoegt aan de locatie. Quinta das Palmeiras is het bewijs dat zelfs in de meest vijandige omstandigheden iets moois en waardevols kan worden gecreëerd. Het is een plek vol leven, passie en rust. Er is ook een klein café op het terrein waar je kunt ontspannen en genieten van lokale drankjes. De hele tuin is geschikt voor wandelwagens en de intieme sfeer is bevorderlijk voor ontspanning met het hele gezin. De tuin is meestal dagelijks geopend in de ochtend en middag.
In de tweede helft van de 15de eeuw vond de jonge Genuees Christoffel Columbus zijn weg naar Madeira en vervolgens naar Porto Santo. Hij raakte betrokken bij de plaatselijke aristocratie en trouwde met Filippa Moniz Perestrelo, dochter van Bartolomeu Perestrelo, de Portugese ontdekkingsreiziger en eerste gouverneur van Porto Santo. Het huwelijk had een enorme invloed op het verdere leven van Columbus. Door zijn band met de familie Perestrelo kreeg hij toegang tot waardevolle kaarten en nautische dagboeken, die waarschijnlijk zijn eigen zee-expedities inspireerden. In Vila Baleira, de hoofdstad van Porto Santo, staat het bescheiden maar fascinerend huis-museum Casa Colombo. Er wordt aangenomen dat Columbus hier een tijdje woonde met de familie van zijn vrouw. Het gebouw, dat dateert uit de 15de eeuw, heeft veel van zijn oorspronkelijke architectonische kenmerken behouden en huisvest tegenwoordig een tentoonstelling gewijd aan Columbus en de Portugese ontdekkingsreizigers. Het museum toont kopieën van kaarten en navigatie-instrumenten uit de tijd van de grote ontdekkingen, evenals scheepsmodellen, waaronder de beroemde ‘Santa Maria’. Er zijn ook documenten en voorwerpen met betrekking tot de reizen van Columbus en tentoonstellingen over de geschiedenis van Porto Santo en de rol in de Portugese maritieme expansie.
Na een bezoek aan het museum kan je een wandeling maken door Vila Baleira. Het is een rustig kustplaatsje dat zijn traditionele karakter heeft behouden. Via paden langs de kust, oude kerken en uitkijkpunten snuif je de sfeer van voorbije eeuwen op.
Ondanks zijn kleine omvang heeft Porto Santo ook een rijk cultureel leven. Het is stevig geworteld in zijn geschiedenis: al eeuwenlang wonen hier vissers, boeren en zeelieden. Hoewel het eiland klein is, koesteren de inwoners met trots de lokale tradities, die van generatie op generatie worden doorgegeven. Het hele jaar door zijn er talloze festivals, concerten en religieuze evenementen, waarvan de belangrijkste het Festa de São João is, het feest van de beschermheilige van het eiland. Het wordt gevierd in juni met kleurrijke processies, muziek, dans en vuurwerk.
Een ander belangrijk cultureel evenement is het Columbus Festival. Dat vindt elk jaar in september plaats in de hoofdstad van het eiland, Vila Baleira, en is een kleurrijk historisch spektakel dat de deelnemers terugvoert naar de tijd van de grote geografische ontdekkingen. Het festival herdenkt het bezoek van Christoffel Columbus aan het eiland Porto Santo in de 15de eeuw. Op het strand wordt de aankomst van Columbus op het eiland uitgebeeld. Acteurs in historische kostuums spelen het moment van de landing na, wat massa’s toeschouwers trekt. Kleurrijke optochten met muziek, dans en artistieke shows, waaronder acrobaten en jongleurs, trekken door de straten van de stad. Op podia in de stad worden concerten met oude muziek en theatervoorstellingen gehouden die doen denken aan de tijd van Columbus. Het festival beslaat drie dagen vol afwisselende evenementen. Het leven op het eiland draait om momenten die de gemeenschap integreren en de sterke band van de bewoners met traditie benadrukken.
De keuken van Porto Santo is een weerspiegeling van de levensstijl op het eiland: verse producten, eenvoudige recepten en rijke smaken. Het is gebaseerd op vis, zeevruchten en lokale groenten en kruiden, die een waar feest voor de zintuigen zijn. Probeer zeker Bolo do caco, een traditioneel platbrood met knoflook dat warm wordt geserveerd met kruidenboter, een essentieel onderdeel van elke maaltijd. Espetada de peixe, een vis (vaak tonijn of zwaardvis) gegrild op een spies, gekruid met knoflook, olie en laurierbladeren, is ook een specialiteit van het eiland. Ook het proberen waard is bolo de mel, een gekruide honingcake, en poncha, een traditionele alcoholische drank gemaakt van aguardente, honing en verse citrusvruchten, die ook buiten het eiland aan populariteit heeft gewonnen.
